Gezondheid en zorg

Ziek worden op reis.

 Als je op reis ziek wordt betreft het meestal één van deze drie problemen

  • Diarree en/of overgeven
  • Koorts
  • huidproblemen

De hier onderstaande adviezen zijn bedoeld om wat inzicht te krijgen in hoe belangrijk het kan zijn om op tijd medische hulp te zoeken. Het gaat hier om potentieel gevaarlijke ziekten. Dit is natuurlijk vooral van belang bij avontuurlijke reizen zonder een dokter om de hoek.

Een tip voor reizigers die lang rond reizen in gebieden zonder medische zorg. Maak er een gewoonte van om bij aankomst altijd vast even te kijken hoe en wanneer het vervoer naar een grotere plaats geregeld kan worden. Dat kost weinig tijd en het is veel lastiger om uit te zoeken als je ziek in je hostel ligt.

Diarree

Het risico bij diarree, zeker als je ook steeds moet overgeven is uitdroging. In de folder reizigersdiarree wordt hier verder op ingegaan.

Als er geen arts is op de plek waar je bent zijn er een paar opties als je de gewone adviezen al hebt geprobeerd:

  • Je kunt een diarree remmer (loperamide 2 mg) gebruiken als je geen koorts hebt en er geen bloed bij de ontlasting zit. Begin met 4 mg (2 stuks) en neem ze zolang de diarree aanhoudt na elke waterdunne ontlasting. Neem er nooit meer dan 8 per dag (16 mg). Stop de inname als de ontlasting wat vaster wordt. Blijft de diarree vertrek naar een grotere plaats waar medische hulp te krijgen is.
  • Bij voortdurend overgeven zeker als er ook diarree is moet er snel medische hulp komen om uitdroging te voorkomen. Ben je ergens waar alleen een apotheek of drogist is en geen arts probeer dan zetpillen tegen overgeven te kopen en ga zo snel mogelijk op weg naar een grotere plaats. Voor gezonde volwassenen (ouder dan 18 jaar): kijk of ze Metoclopramide verkopen (zetpillen 10 mg maximaal 3 per dag). Een alternatief is eventueel Domperidon zetpillen 60mg. (ook 3 per dag). Deze hebben echter een klein risico op hartritmeproblemen vooral bij ouderen boven de 60 jaar. Gebruik dit alleen als je blijft overgeven ter overbrugging tot je bij een dokter bent.

Koorts

Net als in Nederland kun je gewoon een griepje hebben, maar het kan ook veel ernstiger zijn. Daarom is het op reis noodzakelijk bij hoge koorts langer dan 2 dagen een arts te raadplegen.

Koorts in de tropen is Malaria tot het tegendeel bewezen is, dit omdat Malaria gevaarlijk is en snel behandeld moet worden. Er zijn landen waar je geen malariapillen hoeft te slikken, maar waar toch Malaria voorkomt (Thailand, Indonesië). Koorts is dus altijd een reden om te reageren.

Er zijn sneltesten om malaria aan te tonen te koop. Het gebruik hiervan door een reiziger is niet betrouwbaar. Een bloedonderzoek door een deskundige blijft noodzakelijk.

Andere ziekten met koorts moeten soms behandeld worden, soms is er geen behandeling bekend en moet je uitzieken. Het is voor de leek ondoenlijk om hier iets over te beslissen. Afhankelijk van het land komen sommige ziekten vaker voor, een plaatselijke arts weet waar aan gedacht moet worden.

Ziekten met koorts zijn behalve Malaria bijvoorbeeld:

  • Dengue, Chikungunya, Zika: Overgebracht door muggen. 
  • Leptospirose (ziekte van Weil): besmetting in oppervlakte water.
  • Rickettsia: overgebracht door vlooien en teken.
  • Buik tyfus: besmetting door besmet water of voedsel.
  • Acute HIV: Overdracht via bloed of sex
  • Schitomiasis (Bilharzia): Besmetting opgelopen in zoet (zwem)water.
  • Leishmaniasis: Overgebracht door kleine mugjes (sandflies)

Het zal duidelijk zijn dat hier een deskundige aan te pas moet komen.

Huidinfecties

In de tropen kunnen bacteriën veel sneller dan bij ons in Nederland huidinfecties veroorzaken (tropische zweren). Dit gebeurt meestal door besmetting van een wondje of een insectenbeet. Daarom is het nodig elk wondje hoe klein ook goed te ontsmetten met water, zeep en betadine jodium of chloorhexidine (zoiets moet je altijd bij je hebben).

Ontstaat er toch een infectie houdt de wond dan goed schoon. Wordt het groter en viezer is het raadzaam een arts op te zoeken voor een behandeling. Als je koorts of een grieperig gevoel krijgt vertrek dan zeker snel naar een plaats waar medische zorg aanwezig is.

Is het minder ernstig en er is geen arts, maar wel een apotheek of drogist dan kun je alvast proberen een antibioticazalf te kopen:

  • Fusidine crème of zalf. Breng dat 3 maal per dag aan, maak de wond steeds eerst goed schoon.
  • Een alternatief is Mupirocine (bactroban) crème of zalf. 

Gaat het niet heel snel beter ga dan op weg naar een medische post of arts.