Gezondheid en zorg

De vliegreis

In een vliegtuig heerst een klimaat dat te vergelijken is met een hoogte van 2500 meter. Daarbij is de luchtvochtigheid erg laag. Voor gezonde mensen is dit geen probleem. Lastig zijn soms de droge ogen en de neus kan geirriteerd raken. Soms is er wat hoofdpijn en misselijkheid en ook kunnen de enkels wat dik worden (vocht). Deze klachten zijn binnen een dag weer verdwenen en hebben niets met een jetlag te maken.

Enkele tips

  • Beweeg zoveel mogelijk (op de stoel door de benen te bewegen) en loop regelmatig een stukje.
  • Eet niet te veel en drink geen koolzuurhoudende dranken. Die kunnen de klachten van een opgeblazen buik verergeren. Vooral kinderen hebben hier last van, geef ze drinken zonder prik.
  • Drink veel om problemen door de droge lucht te verminderen.
  • Alcohol is niet verstandig tijdens de vlucht.
De oren

De oren

  • Tijdens het stijgen daalt de luchtdruk in het vliegtuig. In het middenoor achter het trommelvlies is de druk dan nog hoog. Dat kan een verstopt gevoel en pijn in het oor veroorzaken. Dit is op te heffen door te slikken, te kauwen of te geeuwen. Ook een stukje kauwgom kan helpen. Via de buis van Eustachius kan het teveel aan lucht ontsnappen naar de keelholte.
  • Tijdens het dalen gebeurt het omgekeerde, in het middenoor is de druk nu juist lager dan in het vliegtuig met de zelfde gevolgen. 
  • Wat extra kan helpen zijn neusdruppels of spray (xylometazoline is zonder recept te koop, kinderen hebben een andere sterkte nodig). Deze zetten de buis van Eustachius meer open. Gebruik dit een half uur voor het stijgen en landen. Roken verslechtert de situatie in het KNO gebied.

Droge lucht

Om dit te compenseren is het handig veel te drinken op een lange vlucht. Drink geen alcohol want daar ga je juist van plassen. Prikdranken veroorzaken een onplezierig opgezette maag en buik. Tegen droge lippen kun je eventueel wat vette crème gebruiken.

Jetlag

Bij vluchten van oost naar west en andersom verschuift de tijd. Is dat meer dan 4 uur dan kun je daar last van hebben. Bij naar het westen vliegen moet je de slaap uitstellen en naar het oosten toe moet je slapen als je lichaam naar nog niet aan toe is. Dit laatste geeft de meeste hinder. Je interne tijdklok van dag en nacht loopt niet meer goed. Dit kan slaapproblemen, irritatie, concentratieverlies en buikklachten geven.

Adviezen

  • Ga uitgerust op reis
  • Doe zo snel mogelijk alles in de tijd van het land van aankomst, zoals eten en slapen. Zet bij het begin van de vlucht het horloge daartoe alvast op de aankomsttijd.
  • Als je aankomt slaap dan niet als het daar dag is en zeker niet meer dan 2 uur. 
  • Kom je in de avond aan, probeer dan toch op tijd te gaan slapen ook al is het voor je gevoel nog overdag.
  • Gebruik geen zware maaltijd of veel koffie net voor het slapen. 
  • Beperk de hoeveelheid alcohol vlak na aankomst.
  • Heb je erg veel last van een jetlag in het verleden gehad, dan kan melatonine helpen. Dit is een stof die het lichaam zelf ook aanmaakt. Gebruik de eerste 5 dagen in het land van aankomst 5 mg 2-3 uur voor het naar bed gaan.

Trombosegevaar

Lang stil zitten op reis, zoals in een vliegtuig geeft een kans op een trombosebeen en erger nog een longembolie. Dit is al zo na een reis langer dan 4 uur als je tot een risicogroep behoort.

Mensen met een trombose in het verleden hebben een hoger risico. Ook zwangeren, anticonceptiepil gebruiksters en mensen met een overgewicht lopen wat meer risico. Ben je heel lang (boven de 190 cm) dan heb je minder ruimte in je vliegtuigstoel en beweeg je ook minder.

Wat kun je zelf doen:

  • Drink tijdens de reis voldoende en strek je benen regelmatig door een stukje te lopen of zittend met je voeten en onderbenen te bewegen.
  • Heb je een verhoogd risico dan kunnen steunkousen klasse 1 of 2 helpen. Informeer voor de reis bij je behandelend arts.
  • Overleg eventueel met je specialist of je iets met je antitrombose medicijnen moet aanpassen.
  • Zelf beslissen antistollingsmedicijnen (aspirine) slikken is niet verstandig.

Reizigers met risico

Sommige omstandigheden of ziekten kunnen extra problemen geven:

  • Kinderen zijn gevoeliger voor oor en buikpijn. Pasgeborenen mogen soms van de vliegmaatschappij niet mee.
  • Zwangeren boven de 36 weken mogen meestal van de luchtvaartmaatschappij niet vliegen (bij een tweeling is dit 32 weken).
  • Patiënten met COPD (longaandoening) kunnen in een vliegtuig een zuurstoftekort krijgen. Er moet vooraf met de behandelend specialist overleg plaatsvinden of viegen zomaar kan.
  • Na een recente hartziekte of een hersenbloeding (CVA) moet vooraf met de specialist gekeken worden of er risico’s zijn te verwachten.
  • Er mag niet gevlogen worden vlak na een operatie. Pas na 14 dagen kunt u weer vliegen. Dit verschilt wat per luchtvaartmaatschappij.
  • Diabeten die insuline spuiten moeten dit in de handbagage meenemen en moeten advies krijgen van de diabetesverpleegkundige hoe ze hun insuline moeten aanpassen als er een tijdsverschil is.
  • Iemand moet goed in een stoel kunnen zitten met de riem om (een gebroken been in gips kan dus niet).
  • Stoma patiënten moeten extra zakjes bij zich hebben. Denk eraan dat de lucht uitzet in een vliegtuig.
  • Zeg bij de poortjescontrole dat je een pacemaker hebt.
  • Mensen die gedoken hebben mogen pas 24 uur na de laatste duik gaan vliegen.